Szybsza diagnoza raka płuca. Otwock inwestuje ponad 100 mln zł

Krótsza droga od podejrzenia choroby do rozpoczęcia leczenia, mniej obciążające badania i ograniczenie czasu spędzanego w szpitalu – takie mają być najważniejsze efekty modernizacji Mazowieckiego Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku. Łączna wartość inwestycji przekracza 104 mln zł. Środki pochodzą z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Choroby płuc są trzecią przyczyną zgonów na Mazowszu. Rak płuca pozostaje nowotworem odpowiadającym za największą liczbę zgonów onkologicznych. W przypadku chorób układu oddechowego czas postawienia prawidłowej diagnozy może przesądzać o dostępnych możliwościach terapii.

Biopsja bez rozległego zabiegu

Szpital rozwija mniej inwazyjne metody pobierania materiału do badań. Nowe wyposażenie obejmuje system nawigacji bronchoskopowej, nowoczesne bronchoskopy i endoskopy, a także sprzęt umożliwiający wykonywanie biopsji pod kontrolą tomografii komputerowej lub ultrasonografii. Bronchoskopia nawigacyjna ma pomagać lekarzom precyzyjniej docierać do obwodowo położonych zmian w miąższu płuca. Dokładniejsze wskazanie miejsca biopsji zwiększa szansę na pobranie materiału wystarczającego do badania histopatologicznego i dalszej diagnostyki molekularnej. System laserowej nawigacji do tomografu komputerowego pozwala natomiast wykonywać biopsję guza płuca w znieczuleniu miejscowym. Dla części pacjentów może to oznaczać uniknięcie bardziej rozległego zabiegu diagnostycznego.

EBUS i EUS pomogą ocenić zaawansowanie nowotworu

Placówka rozwija również procedury EBUS i EUS. EBUS łączy bronchoskopię z ultrasonografią i umożliwia m.in. pobieranie materiału z węzłów chłonnych położonych w śródpiersiu. W badaniu EUS dostęp do ocenianych struktur uzyskuje się przez przełyk. Procedury te mają duże znaczenie w diagnostyce raka płuca i ocenie jego zaawansowania. Informacja o ewentualnym zajęciu węzłów chłonnych może wpływać na wybór pomiędzy leczeniem operacyjnym, radioterapią a leczeniem systemowym.

Centrum otrzymało również aparat USG z elastografią fali poprzecznej i zaawansowaną analizą obrazu. Sprzęt ma wspierać wykrywanie zmian nowotworowych, ocenę właściwości tkanek oraz diagnostykę potencjalnych przerzutów.

Krótsze oczekiwanie na wynik histopatologiczny

Jednym z najbardziej obciążających etapów diagnostyki jest oczekiwanie na wynik badania histopatologicznego. Dopiero jego uzyskanie pozwala potwierdzić charakter zmiany i zaplanować dalsze leczenie. Informatyzacja zakładu patomorfologii ma skrócić czas oczekiwania na wynik, a także usprawnić obieg materiału i dokumentacji. W raku płuca samo potwierdzenie choroby nowotworowej często nie wystarcza. Konieczne może być również określenie typu nowotworu i wykonanie badań molekularnych.

NGS pomoże dobrać leczenie

Szpital rozwija diagnostykę z wykorzystaniem NGS, czyli sekwencjonowania nowej generacji. Metoda umożliwia jednoczesną analizę wielu genów komórek nowotworowych i wykrywanie zmian, które mogą mieć znaczenie dla wyboru terapii. Nie każdy pacjent ma mutację, dla której dostępne jest leczenie celowane. Jeżeli jednak badanie wykryje zmianę o znaczeniu terapeutycznym, może to otworzyć drogę do leku dobranego do biologicznych cech nowotworu. Wynik uzupełnia także informacje wykorzystywane podczas podejmowania decyzji przez wielodyscyplinarny zespół.

Badanie i powrót do domu tego samego dnia

Jedną z najważniejszych zmian organizacyjnych jest wprowadzenie diagnostyki bronchoskopowej w trybie do 12 godzin. Część badań, które wcześniej wymagały kilkudniowego pobytu w szpitalu, będzie mogła zakończyć się tego samego dnia.

Od 1 sierpnia powstają Dzienny Pododdział Diagnostyki Bronchoskopowej oraz Oddział Dzienny Chemioterapii i Immunoterapii. Rozwijanie procedur jednodniowych i ambulatoryjnych ma ograniczyć konieczność hospitalizacji, o ile pozwalają na to stan chorego oraz rodzaj leczenia. Dla pacjenta oznacza to mniej czasu spędzonego poza domem i mniejsze obciążenie związane z pobytem na oddziale.

Operacja oszczędzająca zdrowy miąższ płuca

Na blok operacyjny trafił również tor wizyjny wykorzystujący zieleń indocyjaninową, czyli ICG. Technologia ma wspierać wykonywanie segmentektomii – operacji polegającej na usunięciu zajętego segmentu zamiast większej części płuca. Takie postępowanie pozwala zachować więcej zdrowego miąższu, ale nie jest odpowiednie dla każdego chorego. Zakres operacji zależy m.in. od wielkości i położenia guza, zaawansowania nowotworu, wydolności oddechowej pacjenta oraz oceny zespołu leczącego.

Koordynator pomoże przejść przez leczenie

Zmiany objęły także warunki pobytu pacjentów. Zmodernizowano Pawilon A, a w Pawilonie C poprawiono zaplecze sanitarne przy salach chorych. Przeszkoleni koordynatorzy opieki onkologicznej mają pomagać chorym sprawniej przechodzić przez kolejne etapy diagnostyki i terapii. Szpital dysponuje również własną karetką transportową, która ułatwi m.in. przewożenie pacjentów kierowanych na radioterapię.

Centrum prowadzi pięć programów lekowych oraz badania kliniczne w onkologii i chorobach płuc. Planowane Centrum Wsparcia Badań Klinicznych dla Mazowsza Zachodniego ma dodatkowo rozszerzyć możliwość udziału pacjentów w projektach oceniających nowe metody leczenia.

W planach badania przesiewowe

Kolejnym kierunkiem rozwoju są badania przesiewowe z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej u osób należących do grup podwyższonego ryzyka. Ich celem jest wykrywanie raka płuca na etapie, gdy choroba może jeszcze nie powodować objawów, a możliwości skutecznego leczenia są większe.

Szpital planuje także rozbudowę poradni chorób płuc, chirurgii klatki piersiowej i chirurgii onkologicznej. Ma to skrócić czas oczekiwania na konsultację oraz hospitalizację. Dla pacjentów z przewlekłą niewydolnością oddechową mają zostać wprowadzone nowe procedury, a dostęp do nieinwazyjnej wentylacji mechanicznej będzie rozszerzany.

– Dla naszych pacjentów najważniejsze jest to, żeby diagnoza była szybka, badanie jak najmniej uciążliwe, a leczenie zaczęło się bez zbędnej zwłoki. Dzięki tym inwestycjom możemy realnie skrócić tę drogę i dać pacjentom więcej czasu w domu, a mniej w szpitalu

– podkreśla Anna Kamińska, dyrektor naczelna Mazowieckiego Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku.